در جواب یک دوست

در جواب یک دوست

تقدم اصلاح فرد بر جامعه یا جامعه بر فرد؟

دوست ارجمند ؛ وحید قلیچ ِ عزیز

فارق از مباحث سیاسی صرف و اینکه انتخابات چه شد و بر این مردم چه ها رفت، می خواهم نظرم را در باب آنچه از مطلب شما فهمیدم را بیان کنم. تقدم اصلاح و بازگشت به خویشتن نسبت به اصلاح جامعه در این نوشته تأکید گردیده و نگارنده گویی فضای کنونی را در تعارض با آن پنداشته است. نکات زیر را در این باب مطرح می نمایم که از پندار اینجانب نه تنها هیچ تناقضی میان این دو وجود ندارد که اینها مکمل یکدیگرند و یکی بدون دیگری ره به صوفی گری می برد و دیگری ره به فراموشی خویشتن و دنباله روی بدون تعقل و اراده و پیروی کورکورانه از فضای بیرونی:

1-      از نظر من تقدمی ما بین اصلاح فرد و اصلاح جامعه وجود ندارد. اینها نه تنها توامانند بلکه برای سیر و تکامل نیازمند یکدیگرند. جامعه؛ آینه ی فرد فرد افراد جامعه است. جامعه ای که به دروغ ها و مکرها، «نه» نگوید بی گمان نسبت به دروغ قبحی احساس نمی کند چه آنکه پاکان تاریخ که قیام کردند و «نه» گفتند و جامعه را متحول نمودند به لحاظ شخصی نیز از افراد پرهیزکار و پاکی بودند که درون خویش را یافته بودند. تناقضی میان این دو وجود ندارد. درون پرسشگر و نقاد، هم خویش را واکاوی می نماید و هم بیرون از خویش را.

2-      شرکت بی سابقه مردم پای صندوق ها رای در انتخابات دوره دهم ریاست جمهوری، دلایلی عقلانی و جامعه شناختی داشت. مردم به تمنای تغییر در مدیریت کلان کشور به پای صندوق های رای رفتند. این همه مشارکت سیاسی بدون هیچ دلیل عقلانی، غیر قابل پذیرش هست. به همین خاطر و همان دلیلی که مردم را به پای صندوق های رای کشاند، امروز مردم را به خیابان می کشاند تا به نحوه برگزاری انتخابات اعتراض نمایند. این اعتراض بیشتر از این که هواداری از یک کاندید و شخص باشد هواداری یک نگرش و باور است. این همان باوری است که زاده ی درون افراد است و آن میل افراد به صداقت و اصرار بر حاکمیت آن است.

3-      دوست عزیز و همکلاسی گرانقدر، این اعتراض و ایجاد جو اعتراض به نیروهای نظامی است که بی هیچ پروایی گلوله بر مردم بی دفاع می گشایند، اعتراض به افراد بی هویتی است که محل زندگانی دانشجویان را با وسایل جنگ خراب می کنند و بی واهمه خون می ریزند و نگران پاسخگویی اش نیستند. انسان منصف نمی تواند به این اعمال تمکین نماید. انسان درون ساخته نمی تواند به این انتخابات مشکوک راضی شود. انسان دارای وجدان خشونت های نیروهای نظامی در خیابان را تحمل نمی کند، او باید فریاد زند، نخوابد، گریه کند، چاهی کنده و فریاد زند که روزگار غریبی است!

4-      ما معیاری برای درون افراد نداریم. اینکه ادعای راهیابی به درون افراد را کنیم آغاز بازگشایی فساد و بازگشت به قرون وسطاست. عملکرد افراد نمایانگر درون انسانهاست. اینکه مردم ظلم را تحمل نمی کنند و در برابر دروغ فریاد سکوت بر می آورند نشان از درون پاک آنهاست. انسان نیک نهاد ظلم را بر نمی تابد. اینکه اکنون همه این فجور را تحمل نماییم و به خانه هایمان رویم و صوفی گری پیشه کنیم شاید بی انصافی در حق ِ حق و انصاف باشد.